Czym jest zakaz prowadzenia pojazdów i na jaki okres się go orzeka?

Zakaz prowadzenia pojazdów to jeden ze środków karnych uregulowany w art. 42 k.k. orzeka się go w wymiarze od roku do 15 lat. Może zostać orzeczony dożywotnio w razie skazania osoby uczestniczącej w ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. W szczególności jeżeli wynika, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. Orzekanie zakazu ma na celu zabezpieczenie uczestników ruchu drogowego przed osobami, które stwarzają różnego rodzaju zagrożenie dla bezpieczeństwa.

Od kiedy obowiązuje orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów?

Zakaz prowadzenie pojazdów obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia skazującego. Czyli do czasu, kiedy trwa rozprawa apelacyjna, środek karny wydany w pierwszej instancji jeszcze nie obowiązuje. Po uprawomocnieniu się wyroku skazującego na sprawcę nałożony zostaje obowiązek zwrotu dokumentów uprawniających do prowadzenia pojazdu. Od daty zwrotu odlicza się czas obowiązywania zakazu. Może zdarzyć się również tak, że dokument uprawniający do kierowania pojazdami został zatrzymany wcześniej. Wtedy okres faktycznego zatrzymania dokumentu zalicza się na okres wymierzonego środka karnego.

Kiedy sąd orzeka większy wymiar zakazu prowadzenia pojazdów?

Obligatoryjnie, a więc obowiązkowo sąd orzeknie zakaz w przypadku popełnienia przez sprawcę przestępstwa z art. 178b (nie zatrzymanie się do kontroli), 180a (prowadzenie pojazdu mimo cofnięcia uprawnienia), oraz 244 k.k. (niestosowanie się do zakazów orzeczonych przez sąd), jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Ponadto w przypadku popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego bądź w przypadku zbiegnięcia z miejsca zdarzenia określonego w art. 173 (sprowadzenie katastrofy w komunikacji), 174 (sprowadzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy w komunikacji) oraz 177 (wypadek komunikacyjny) sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju minimum na 3 lata. Zaostrzono w ten sposób dolegliwość karną w stosunku do kierowców prowadzących pojazdy pod wpływem substancji odurzających. Dodatkową dolegliwością w tym przypadku jest obowiązkowe orzeczenie przez sąd świadczenia pieniężnego w wysokości minimum 5000 zł.

Jakie korzyści niesie za sobą warunkowe umorzenie postępowania?

Wartym uwagi rozwiązaniem w przypadku postawionego zarzutu z art. 178a k.k., a więc prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu jest staranie się o warunkowe umorzenie postępowania. Bardzo często oskarżony nie ma w ogóle wiedzy o możliwości podjęcia takiego kroku, który jest dla niego bardzo korzystny. Jeżeli dojdzie do warunkowego umorzenia postępowania, oskarżony nie będzie figurował w Krajowym Rejestrze Karnym. W świetle prawa pozostaje zatem osobą niekaraną. Dla pewnej grupy osób to bardzo istotna kwestia, chociażby ze względu na wymóg niekaralności konieczny w wykonywanej przez nich pracy. Po drugie sąd w przypadku warunkowego umorzenia nie musi orzekać zakazu prowadzenia pojazdów na 3 lata. Może go orzec w mniejszym wymiarze bądź w ogóle odstąpić od wymierzania tego środka. To samo odnosi się do orzeczenia świadczenia pieniężnego w wysokości niższej niż 5000 zł. Po trzecie, co również jest ważne dla większości kierowców możliwe jest odzyskania prawa jazdy bez konieczności ponownego zdawania egzaminu na prawo jazdy, jeżeli zakaz był orzeczony na okres maksymalnie 1 roku lub sąd całkowicie odstąpił od orzekania zakazu.